Linux jest właśnie dla ciebie!

Podziel się:
0Shares

Tak już mam – nie jestem w stanie wytrzymać zbyt długo bez grzebania w kompie. Linux1Nie używam spolszczenia tego słowa. Uważam, że oryginalna pisownia jest o niebo lepsza. Mimo tego słowo “Linuks” zaskakująco szybko przyjęło się w Polsce. uzależnia i jest to jedno z najbardziej fascynujących uzależnień, z jakim można się zetknąć. Jedno jest pewne: Linux zmienia na zawsze podejście do komputerów, oprogramowania i do wolności w przestrzeni internetowo-informatycznej i robi to tak niepostrzeżenie, że nawet osoby kompletnie nie siedzące w tematach kompowych poszerzają swoje spektrum, zaczynają patrzeć inaczej na wiele spraw…

Piszę o tym dlatego, że zmiana pewnych przyzwyczajeń w naszym podejściu do komputerów i internetu leży w zasięgu ręki każdego / każdej z nas! Bez wielkiego wysiłku możemy ułatwić sobie życie, a przy okazji zacząć bardziej świadomie korzystać z dobrodziejstw IT, wystrzegając się jednocześnie potencjalnych niebezpieczeństw.
Jako że teraz mam na laptopie zainstalowaną jedną z najpopularniejszych dystrybucji Linuxa, uznawaną jednocześnie (słusznie zresztą) za user friendly, postaram się jakoś w skondensowanej formie przekonać was, że małym nakładem pracy można ulepić sobie ładny, solidny, bezpieczny i… wolny system operacyjny.

Linux Mint, bo o nim mowa, w rankingu znanej strony o dystrybucjach Linuxa i o systemach BSD – DistroWatch, plasuje się aktualnie na trzecim miejscu pod względem popularności wśród wszystkich userów Linuxa (na drugim miejscu mamy distro Manjaro, a na pierwszym MX Linux). Mint swoją popularność zawdzięcza niezwykle przyjaznemu interfejsowi, stabilności i niezawodności w działaniu. Oprócz tego Linux Mint jest nawet w domyślnych ustawieniach, bezpośrednio po instalacji, po prostu ładnym systemem operacyjnym. Distro to bazuje na Ubuntu i Debianie, a zatem jego głównym walorem jest system zarządzania pakietami .deb, które są jednym z wygodniejszych rozwiązań w materii instalacji oprogramowania w świecie Linuxa.
Tyle w ogromnym skrócie nt. pochodzenia “miętowej” dystrybucji Linuxa. Osobiście preferuję Debiana, który jest jedną z najdłużej istniejących i jedną z najpopularniejszych dystrybucji. Debian jest praojcem mnóstwa innych dystrybucji, które na nim bazują, dzięki temu, że kod źródłowy jest wolny i otwarty i każdy może go wykorzystywać do swoich celów w ramach licencji GPL (General Public License). Debian, to również Umowa Społeczna, czyli zbiór pewnych zasad, jakimi kieruje się społeczność współtworząca tą dystrybucję Linuxa – dla mnie, jako dla anarchisty, umowa ta ma dosyć spore znaczenie.

Dlaczego więc wybrałem Minta, a nie Debiana? Kiedy sprawiłem sobie swojego Della, miałem koszmarnie mało czasu na cokolwiek, tym bardziej na poinstalacyjną konfigurację systemu. Debian nie jest w gruncie rzeczy skomplikowaną dystrybucją, ale wymaga jednak trochę pracy i konfiguracji bezpośrednio po instalacji, zwłaszcza że ja jestem zwolennikiem niestabilnej wersji Debiana, zwanej Sid2Debian pojawia się zawsze w czterech wersjach: Stable, Testing, Unstable, Experimental. W pierszej, stabilnej wersji znajdują się wyłącznie przetestowane i sprawdzone pakiety oprogramowania, nad którymi nie są prowadzone prace. Druga wersja, testowa, to wersja z pakietami, które wciąż podlegają aktualizacjom. Trzecia wersja, to wersja niestabilna, kapryśna i ryzykowana w użytkowaniu, ale za to z najświeższymi pakietami, które dopiero co pojawiły się w repozytoriach. Wersja eksperymentalna w zasadzie używana jest wyłącznie przez deweloperów i testerów Debiana, nie nadaje się ona raczej do biurkowej pracy w domu. Kolejne wydania noszą nazwy będące imionami bohaterów kreskówki Toy Story, a wersja niestabilna nosi zawsze nazwę Sid, a gałąź niestabilną niemal zawsze trzeba dopieścić i nieco “uczesać”, żeby system nie wysypał się nam przy okazji kolejnej aktualizacji.
Wybór padł na Minta, albowiem bezpośrednio po instalacji wystarczy jedynie zaktualizować system i ewentualnie pobawić się w ustawieniach wyglądu i… voilà! Mamy do dyspozycji system operacyjny + kilkadziesiąt gotowych do użytku aplikacji! Przeciętny użytkownik komputera, korzystający z netu, oglądający youtube, używający pakietu biurowego tak naprawdę nie musi już doinstalowywać niczego. System na starcie jest gotowy do działania.

Każde nowe wydanie Minta, to trzy środowiska graficzne do wyboru. Linux, w przeciwieństwie do Windowsa, oferuje pokaźny wybór rozwiązań wizualno-graficznych. To jak wygląda twój system zależy praktycznie wyłącznie od twojej wyobraźni. Możesz wybrać wydanie z domyślnymi środowiskami: Mate, Cinnamon i XFCE. Każde z nich wygląda nieco inaczej, każde ma plusy i minusy. Osobiście polecam XFCE, bowiem jest ono lekkie, konfigurowalne, nie obciąża zbytnio kompa.3Rzecz jasna możemy potem zainstalować jakiekolwiek inne środowisko graficzne (lub menadżera okien), jeśli te oferowane przez twórców danej dystrybucji nie spełniają naszych oczekiwań.

 

Linux Mint 19.3 Tricia bezpośrednio po instalacji. Dwa środowiska graficzne: Cinnamon (po lewej) i XFCE (po prawej).

 

Mint jest mega-przyjazny dla nowego użytkownika, zwłaszcza dla newbies, dla których jest to pierwszy Linux w życiu. Intuicyjna obsługa, łatwa aktualizacja systemu i aplikacji4W Linuxie zainstalowane aplikacje aktualizuje się wraz z całym systemem. Jest to bardzo wygodne, albowiem mamy zawsze najświeższe wersje zarówno jądra systemu, poszczególnych komponentów systemowych, jak i programów, których używamy. sprawiają, że praca na Mincie przynosi dużo satysfakcji i szybko wciąga w świat wolnego oprogramowania.

Pamiętajcie, że Linux, to przede wszystkim społeczność. W odróżnieniu od Windowsa, Linux nie jest tworzony “w ukryciu” przez jakąś pieprzoną korporację, ale każdy komponent systemu i to, co otrzymujemy w formie gotowej do działania dystrybucji jest efektem pracy deweloperów, wolontariuszy i zapaleńców, którzy robią to za darmo, dzieląc się owocami swojej pracy z całym światem. Dlatego też każda dystrybucja Linuxa posiada rewelacyjne wsparcie w postaci społeczności użytkowników i o każdej porze dnia i nocy znajdziecie pomoc w rozwiązaniu problemów ze swoim systemem. Wystarczy wejść na dane forum, stronę wiki, na youtube, na kanał IRC i ktoś zawsze wam pomoże!

To, co znajduje się w bebechach waszego kompa/laptopa, powinno zależeć od was samych. Z Linuxem to wy decydujecie, jakiego oprogramowania używacie, a jakie jest wam zbędne. To jak wygląda wasz system jest wynikiem waszych działań, To, czy wasz komp jest przyjazny, czy nie zależy od was i tylko od was.
Poniżej wrzucam moje screeny. Mój Linux Mint wygląda diametralnie różnie od domyślnej wersji po instalacji, bowiem takie właśnie miałem widzimisię. Na początku po prostu dostosowałem sobie wygląd domyślnego środowiska graficznego Cinnamon, pod własne potrzeby, zgodnie z własnymi jazdami estetycznymi. Efekt był taki:

 

Linux Mint | Cinnamon

 

Cinnamon, podobnie jak inne środowiska graficzne, oferuje spore możliwości konfiguracyjne, ale jednocześnie obciąża działanie kompa. To, co widzicie powyżej jest efektem “klikanego” dostosowywania wyglądu; używałem tutaj wyłącznie graficznych narzędzi jakie dostarcza mi Mint i poszczególne aplikacje. Doskonałą alternatywą dla DE (desktop environment) jest WM (window manager). Menadżery okien, to lekkie, szybkie i efektywne “maszynki” do poruszania się po waszym pulpicie, czy raczej po pulpitach5 W Linuxie standardem są wirtualne pulpity, których ilość zależy od waszych potrzeb. Sam obecnie korzystam z dziewięciu pulpitów, dzięki czemu praca na kompie jest o wiele bardziej wygodna i przejrzysta.. Jednym z moich ulubionych menadżerów okien jest Openbox. Cechuje go przejrzystość, prostota, minimalizm i super funkcjonalność. Wszystko zależy od tego, jak sami skonfigurujemy swój WM. Openbox wymaga jednak sporo cierpliwości dla początkujących userów Linuxa; wiele elementów tego menadżera musimy skonfigurować bez pomocy “klikaczy” – zaczynamy wtedy przygodę z konfigurowaniem naszego systemu z poziomu plików, których edycja powoduje zmianę wyglądu naszego pulpitu. Mój aktualny pulpit z Openboxem wygląda tak:

 

Openbox i Tint2 (status bar)
Openbox – bashtop (monitor systemu), Nitrogen (menadżer tapet)

 

i3wm – plik konfiguracyjny w edytorze tekstu vim

Jednak moja największa miłość w Linuxie, to TWM – tiling window manager. To rodzaj menadżera okien wykorzystujący całą przestrzeń pulpitu, idealny dla aplikacji tworzonych pod interfejs z linią poleceń, czyli pod terminal (konsolę) – podstawowe narzędzie z jakim zetkniecie się po instalacji Linuxa6Terminal jest tym, czego panicznie boją się newbies, terminalem doświadczeni userzy Linuxa straszą tych początkujących :D Tak naprawdę terminal jest rewelacyjnym narzędziem służącym do administracji systemem, do obsługi wielu procesów, czy jako interfejs aplikacji..
TWM charakteryzują się tym, że nawigacja w ich obrębie odbywa się głównie przy pomocy skrótów klawiszowych, niezwykle rzadko używa się w nich myszki / touchpada. Do najpopularniejszych menadżerów tego typu należą m.in.: AwesomeWM, dwm, bspwm, i3wm, i3-gapes, Xmonad, spactrwm, Ratpoison i wiele innych. Konfiguracja tych menadżerów odbywa się wyłącznie “ręcznie”, gdyż nie posiadają one graficznych narzędzi do konfiguracji – tutaj liczy się prostota, efektywność w działaniu, przejrzystość składni plików, w których sami wprowadzamy zmiany. Użytkownicy TWM piszą rozmaite skrypty, które dodają funkcjonalności i sprawiają, że nawigacja po takim menadżerze – gdy człowiek oswoi się z nim i pozna wszystkie skróty klawiszowe – jest o niebo wygodniejsza, aniżeli przy pomocy myszki (sic!).
Niegdyś byłem zakochany w AwesomeWM, naprawdę funkcjonalnym menadżerze napisanym w języku lua, używałem go kilka lat, ale poznałem i wypróbowałem i3. Od tamtej pory, mimo, że zdarzało mi się używać inne TWM-y, pozostaję wierny i3 i polecam go wszystkim!!! Poniżej screeny mojego aktualnego pulpitu z i3wm… Tak wygląda obecnie mój Linux:

 

i3wm – terminal + neofetch
i3wm – bashtop, ranger (menadżer plików), sxiv (przeglądarka obrazów), ufetch

 * * *

Z doświadczenia wiem, że jedni użytkownicy Linuxa, przechodząc np. z Windowsa do nowego systemu, korzystają wyłącznie z domyślnych ustawień i ich jedyną ingerencją w swój nowy system jest zmiana tapety, czy koloru ikon / okien. Po prostu cieszą się oni stabilną pracą kompa i nie zawracają sobie głowy grzebaniem w systemie. Inni, wręcz przeciwnie, zainteresowani możliwościami swojego nowego systemu operacyjnego, starają się dowiedzieć o nim jak najwięcej, próbują zmieniać to i owo, eksperymentować (część z nich zachęcona rozpowszechnioną w środowisku linuksiarzy opinią, że ciężko jest zjebać Linuxa :D), gromadząc jednocześnie nową wiedzę.
Nie należy wartościować obu tych grup użytkowników, uważając, że jedna jest lepsza od drugiej (nawet jeśli niektórzy użytkownicy np. Gentoo mówią inaczej :D żart, ofkorzzz…). Ja jednak przed wieeeeelu laty, gdy po raz pierwszy zainstalowałem Linuxa, postanowiłem zostać częścią tej drugiej grupy. Jako typowy newbie przeszedłem drogę przez mękę, dostając zjeby na różnorakich forach i kanałach IRCa, gdzie zadawałem głupie jak na początkującego pytania. W konsekwencji jednak z idioty, który wcześniej na Windowsie potrafił tylko korzystać z Worda i (po pojawieniu się internetu) z Opery, który nie miał zielonego pojęcia o instalacji czegokolwiek na kompie, nie wspominając o instalacji systemu, o partycjach na dysku itp. – z takiego niezbyt kumającego temat bałwana, “przepoczwarzyłem się” w linuksoida, który coś tam kuma w obrębie wolnego oprogramowania :D

Oczywiście wiele jeszcze przede mną i nie zamierzam osiadać na laurach. Niedawno wróciłem do rewelacyjnego edytora tekstu jakim jest Vim. Chcę też lepiej poznać CSS i HTML, no i oczywiście zacząć naukę Pythona – jednego z języków programowania… A pomyśleć, że kiedyś kumpel instalował mi Windowsa, a ja bałem się w nim nawet zmieniać wygląd, żeby czegoś nie spierdolić :D

Instalujcie Linuxa na swoich kompach! Przede wszystkim dlatego, że jest o niebo bezpieczniejszy, aniżeli Windows, jest do bólu przystosowany do indywidualnych potrzeb i to my jesteśmy panami swojego kompa, nie zależąc od widzimisię jakiejś pieprzonej korporacji. Bo Linux, to wolność i świadome korzystanie z zasobów oprogramowania i internetu!
Nie wrzuciłem tutaj tych wszystkich screenów [wyłącznie] dlatego, by szpanować :D Chciałem wam pokazać, że Linux, to mega-różnorodność – dla każdego coś, co siądzie mu najbardziej! Poza tym wiele inspiracji znajdziecie na Reddicie, w dwóch miejscach: r/unixporn i r/dekstops – to tam ludzie z całego świata chwalą się screenami ze swoich desktopów, w większości linuxowych, chociaż znajdziecie tam i maca i widnę… Wygląd, to nie wszystko, ale ma jednak jakieś tam znaczenie i jest w jakimś sensie odbiciem naszych gustów i estetycznej wrażliwości.

Jeśli kogoś z was zainteresowało to, co tutaj popełniłem – służę ewentualną pomocą przy wyborze i instalacji Linuxa. Kontakt ze mną: poprzez IRC, Jabbera/XMPP, chat w Telegramie, bądź email – wszystkie namiary na stronie “o mnie”

 

 

Lenovo G70, UEFI, Debian – maxymalny wkurw…

Podziel się:
0Shares

Całkiem niedawno postanowiłem się nagrodzić i sprawiłem sobie lapka w miejsce starego stacjonarnego kompa, który miał już chyba z 9 lat (!). Pogrzebałem, poczytałem i wybór padł na Lenovo G70. Wszystko ładnie, pięknie, parametry takie, jakie chciałem mieć, jakie w zupełności mi wystarczają, wygląd i 1 TB na twardzielu – jest OK, pomyślałem sobie… Kupiłem oczywiście laptopa bez systemu, by nawet symbolicznie nie wydawać ni grosza na windows shit.

Laptop na stole, instalka Debian GNU/Linux w kieszeni DVD, instalacja niemal na pamięć – czysta rutyna. Po instalacji restart laptopa i… dupa. Migające logo Lenovo, jakby sprzęt chciał się bootować, a nie mógł…
Restartuję jeszcze raz, z jednoczesnym wejściem do BIOSa i… okazuje się, że nie mam BIOSa :) Mam UEFI. Pierdolone UEFI…

UEFI (Unified Extensible Firmware Interface), to alternatywa dla BIOSa, interfejs tu i ówdzie zachwalany, coraz częściej obecny w nowych kompach. Tymczasem UEFI, to totalne gówno, kolejny kaganiec potentatów, którzy twierdzą, że ich cacko służy ochronie tzw. własności intelektualnej twórców sprzętu komputerowego. Ni mniej, ni więcej, jest to próba odcięcia oprogramowania free software na rynku globalnym, ograniczenie wolności wyboru pomiędzy otwartoźródłowym rozwiązaniom, a korporacyjnym gównem molochów typu Windows i Apple.

Nie będę tutaj opisywał, jak uporałem się z UEFI i jednak zainstalowałem Debiana tak, by bootował się bez kłopotu z każdym uruchomieniem laptopa (aczkolwiek służę poradą wszystkim, którym potrzebna taka wiedza – piszcie!); dość powiedzieć, że trwało to kilka godzin i na przyszłość wiem, że instalując Debiana na jakimkolwiek sprzęcie z UEFI, po aktualizacji repozytoriów, a przed restartem kompa, warto zmienić repo na unstable/sid, jeśli chce się uniknąć w przyszłości smutnego komunikatu: kernel panic!

Dla mnie to i tak oczywiste posunięcie – od lat korzystam tylko z niestabilnej gałęzi Debiana…
Teraz wszystko śmiga genialnie, ale ilość bluzgów, jakie wykrzykiwałem w trakcie potyczek z UEFI była doprawdy imponująca! Poniżej screeny aktualnego desktopu u mnie.

i3_cln1
i3wm – clear

i3_dirt1
i3wm – dirty [1]
i3_dirt2
i3wm – dirty [2]
Moje dotfiles (raczej aktualizowane na bieżąco) na pastebinTUTAJ

i3wm | debian

Podziel się:
0Shares

Chyba na dobre zżyłem się z i3wm. Fajnie mi się pracuje z tym menadżerem okien; myślałem, że AwesomeWM zawsze będzie u mnie na pierwszym miejscu, ale i3 wygrało swoją prostotą i szybkością konfigu. Powoli dłubię sobie w konfiguracji dwm – ten menadżer również wydaje się fajną alternatywą dla Awesome…

Debian Stretch + i3wm

Podziel się:
0Shares

Zmiany, zmiany, zmiany… Wprawdzie, to tylko kosmetyka, ale pracuje się o wiele lepiej…
Hmm… zauważyłem z perspektywy czasu, że małe distra bazujące na niestabilnej gałęzi Debiana (czyli sid), mimo że mają niewielu użytkowników w skali światowej (mówię tu tylko o projektach debian-based), rozwijają się całkiem spoko, deweloperka bez zarzutu, dist-upgrade bez wysypów, po czym… jeb! Coś się pieprzy, coś szwankuje, coś się sypie. Oczywiście, to urok niestabilnej wersji systemu, ale póki miałem “czystego Debiana”, cholernie rzadko system krzaczył się na dobre…
Nie mam zbytnio czasu, by ślęczeć nad zależnościami, które rozłażą się po aktualizacji systemu, wkurza mnie wyłączający się bez powodu Gimp, czy Iceweasel, w którym nie działa mi spora część dodatków… Tak właśnie miałem ostatnimi czasy z Semplice (właśnie debian-based GNU/Linux).
Postanowiłem więc wrócić do gołego Debiana testing (obecnie o nazwie Stretch). Wszystko śmiga jak marzenie, a ja nie muszę zjebany po pracy grzebać w zależnościach i czekać w nieskończoność na łatanie dupereli w autorskich distrach. To, rzecz jasna, czyste lenistwo (bo mógłby wreszcie powalczyć z FreeBSD, albo z LFS, a nie wiecznie ten pieprzony Debian – jak zapewne ujął by to jeden z moich cynicznych kolegów :)), ale co mi tam – mam więcej czasu na książki i pijaństwa…

Po ostatnim dist-upgrade, w górę poleciała również wersja AwesomeWM – z 3.4 na 3.5, co pociągnęło za sobą chyba największe zmiany od dłuższego czasu. Zmieniła się odrobinę składnia i wpisy w poszczególnych config files, a to jak wiadomo rzutuje na całość tego menadżera okien. Nic więc dziwnego, że po aktualizacji, ustawienia i wygląd powróciły do defaultowych. Zrobiłem wcześniej backup, ale grzebać we wnętrznościach lua po prostu mi się teraz nie chce – wziąłem więc na tapetę i3wm.

Konfiguracja tego menadżera okien, to po prostu bajka. i3wm napisany jest w C, więc w czasie dopieszczania go, nie ma mowy o męczarniach, na jakie jesteśmy skazani, gdy pierwszy raz stykamy się z AwesomeWM napisanym w lua. Zapewne będę jeszcze coś tam poprawiał i zmieniał, ale póki co jestem zadowolony z efektów i z samej funkcjonalności i3.

Z nudów, na kacu, zrobiłem sobie openboxa (vide ostatni screen) i – jak zwykle wytrzymałem na nim jakąś godzinę… Zatem teza mówiąca: raz tiling WM – na zawsze tiling WM, jak najbardziej potwierdzona…

i3wm – clean
i3wm - dirty
i3wm – dirty
urxvt z nowym .bashrc
urxvt z nowym .bashrc
Debian Stretch + openbox

Debian Stretch + openbox